เทศน์เช้า วันที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๖๘

พระอาจารย์สงบ มนสฺสนฺโต

ณ วัดป่าสันติพุทธาราม (วัดป่าเขาแดงใหญ่) ต.หนองกวาง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

ตั้งใจฟังธรรมะ วันนี้วันพระตรงกับวันพ่อแห่งชาติ วันพระๆ นะ เราเกิดเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนา พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ รัตนตรัยเป็นที่พึ่งที่อาศัย

คนเราไม่มีที่พึ่งที่อาศัย ว้าเหว่มากนะ ถ้ามีรัตนตรัย พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ มีที่พึ่ง ระลึกถึงองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไว้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้ธรรม สัจธรรมอันนั้นทำให้เราไม่เกิด ไม่แก่ ไม่เจ็บ ไม่ตาย พ้นจากทุกข์ทั้งสิ้น วิมุตติสุขๆ สุขที่เรากันไม่ได้ในโลกนี้

ทุกคนเกิดมาแล้วจะหาความสุขในโลกนี้ แล้วก็คว้าน้ำเหลวทั้งสิ้น เพราะมันมีบุญและบาป มีสุขและทุกข์คู่กันไปตลอดเวลา ไม่มีที่สิ้นสุดไง แต่ถ้าพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ รัตนตรัยนะ วิมุตติสุขๆ สุขอย่างเดียว ทุกข์เข้ามาเจือปนไม่ได้ ไม่มีสิ่งใดเข้ามากล้ำกรายในวิมุตติสุข ในพระพุทธศาสนานี้เท่านั้น

ฉะนั้น เราเกิดเป็นมนุษย์พบพระพุทธศาสนา วันนี้วันพระๆ ไง วันพระองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้ธรรม อาสวักขยญาณทำลายอวิชชา

ที่มันทุกข์มันยากอยู่นี่เพราะมีอวิชชา มีพญามาร มีความไม่รู้ แล้วเราก็แตกตื่นไปกับมัน ระหกระเหินไปกับกิเลสตัณหาความทะยานอยากที่สะสมแต่ทุกข์ ที่บาปที่กรรมไว้กับชีวิตของเรา

วันพระ วันพระไปวัดไปวา โดยทั่วไปทางโลกเขาบอกไอ้พวกนี้พวกมีเวลาว่าง เขาต้องทำหน้าที่การงานของเขา

ทำหน้าที่การงานเพื่อเลี้ยงปาก เลี้ยงชาติ เลี้ยงตระกูลของตน ทำบุญทำกุศลของเราเพื่อเลี้ยงชีวิตวัฏฏะไง ผลของวัฏฏะ จิตที่เวียนว่ายตายเกิดในวัฏฏะไง พุทธะ ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน หัวใจของเรา ผู้รู้อยู่ที่นี่ แต่ทุกคนขว้างทิ้งมันไป จะไปเอาแก้วแหวนเงินทอง ยศถาบรรดาศักดิ์ แล้วไม่สนใจพุทธะของเรา

ใครทำความสงบของใจเข้ามาได้ มันจะเข้าสู่ความสงบในหัวใจของตน

“สุขอื่นใดเท่ากับจิตสงบไม่มี”

จิตคนที่มันทุกข์มันยาก เพราะว่ากิเลสตัณหาความทะยานอยากมันพาระหกระเหินไป ศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ระลึกถึงสัจธรรมขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ระลึกได้แล้วมันปล่อยวาง มันมีความสุขชั่วคราวๆ มันปล่อยวางก็ เฮ้อ! ทำไมเราหลงระเริงไปกับโลกได้ขนาดนี้ เรามีสติปัญญากับเราบ้าง นี่แค่คิดได้ในธรรมและวินัยขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ฝึกหัด ฝึกหัด ฝึกหัดของเรา อย่าทิ้งอย่าขว้างหัวใจของตน

รักใคร รักใครไม่เท่ารักหัวใจของตน

แล้วหัวใจของตน ตนเองยังไม่รู้จัก ตัวเองยังทิ้งยังขว้างมันไป ศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามาก็ปากเปียกปากแฉะ เอามาโต้เอามาแย้งกัน แต่ทำความเป็นจริงขึ้นมาไม่ได้

ถ้าความเป็นจริงขึ้นมาได้ หลวงปู่เสาร์ หลวงปู่มั่นท่านเม้มปาก

หลวงตาพระมหาบัวท่านสิ้นกิเลสนะ ท่านบอก เราพูดกับใครไม่ได้หรอก เขาจะหาว่าเราบ้า

เพราะอะไร

เพราะทางโลกมันเห่อเหิมทะเยอทะยานไปอย่างนั้น จะเป็นภาพก็ต้องมีแสง มีคนนับหน้าถือตา มีคนคอยพะเน้าพะนอ

ไอ้บ้า มึงจะบ้าอย่างนั้นหรือ

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไปไหน มีแต่พระอานนท์เป็นผู้อุปัฏฐากเท่านั้น ไปไหนไม่มีใครมาวุ่นมาวายเท่านั้น มันเพราะอะไร

วิมุตติสุขไง สุขที่ไม่มีอยู่ในโลกนี้ไง แล้วมันอยู่ในหัวใจขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า อยู่ในใจของครูบาอาจารย์ที่ท่านประพฤติปฏิบัติมาแล้วไง แล้วทำไมจะไปไหนจะต้องมีคนล้อมหน้าล้อมหลัง มีบ้าบอคอแตกอยู่อย่างนั้นน่ะ มันเป็นพระได้อย่างไร

นี่พูดถึงนี่วันพระนะ วันนี้ตรงกับวันพ่อแห่งชาติ ธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โลกนี้คือละคร เราต้องเกิดแน่นอน ไม่เกิดในความเป็นมนุษย์นี้ก็เกิดในวัฏฏะ ถ้ามีบุญกุศลก็เกิดในพรหม ในเทวดา ในอินทร์ ในพรหม

เราเกิดเป็นมนุษย์เป็นอริยทรัพย์ เป็นอริยทรัพย์เพราะเราได้ศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพราะอะไร เพราะคนป่วยไปโรงพยาบาลไม่มีหมอ ทุกข์เจียนตาย ไม่มีพระพุทธศาสนาเหมือนไม่มีหมอ

ธรรมและวินัยเป็นศาสดาของเรา

เราเกิดมาเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนา พระพุทธศาสนาสอนตั้งแต่ระดับของทาน พ่อแม่เลี้ยงดูแลลูกนั่นก็คือทาน ในครอบครัวที่เสียสละ นั่นระบบของทานทั้งนั้นน่ะ ทานคือการเสียสละที่เราพอใจหรือไม่พอใจ สิ่งที่เราตระหนี่ถี่เหนียวมากน้อยขนาดไหน เพราะอะไร

เพราะเป็นลูกเป็นเต้าของเราไง มีเท่าไรก็ให้มันทั้งนั้นน่ะ เวลามันร้องไห้บีบคั้นบีบคอเอา ก็ต้องให้มัน ไม่มีก็ต้องกู้หนี้ยืมสินมาให้มัน เห็นไหม นั่นก็ทาน สะอาดบริสุทธิ์ไหมล่ะ

ไปวัดไปวาทำบุญ ทำบุญมันสะอาดบริสุทธิ์หรือไม่ ทำบุญแล้วได้บุญหรือไม่

เอ็งเลี้ยงลูกอย่างไร

เวลาคนเกิดมาเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนาไง เกิดมาทำหน้าที่ของตน คนที่พระโพธิสัตว์ๆ ไง เขาเกิดมาสร้างแต่คุณงามความดีของเขา ความดีของเขาเพื่อใคร ก็เพื่อหัวใจของเขา เพราะหัวใจของเขาทำบุญทิ้งเหว ฝังในดินไว้ไง

ไม่มีความคิด ไม่มีชีวิต ใครจะเป็นคนทำบุญ ไม่มีเจตนาที่เราจะไปแสวงหาขวนขวายไปวัด ใครจะไป แล้วคนที่มันไป ใครเป็นคนคะยั้นคะยอให้ไป ถ้ากิเลสมันบอกว่าไม่ไป อยู่บ้านสบาย ของเราเต็มบ้านเต็มเรือน

ไฟไหม้บ้านมันไหม้หมดเลยนะ แล้วไม่มีอะไรเป็นของใครทั้งสิ้น

เราไฟไหม้บ้าน มีใครมาช่วยขนของออกจากบ้านได้เท่าไร เป็นทรัพย์สินของเรา เราเสียสละไปมากน้อยขนาดไหนนั่นก็ของเราจริงๆ ของเราจริงๆ ที่ไหน เพราะมันฝังที่ใจนั้นไว้ เวลามันตายไป เทวดา อินทร์ พรหม บุญบาปไม่เท่ากัน สถานะของเทวดาแต่ละภพก็ไม่เท่ากัน เพราะอะไร

เพราะทำบุญและทำบาปมาแตกต่างกัน ทั้งๆ ที่มีบุญไปเกิดเป็นเทวดาเท่ากัน ก็นี่ไง ก็ที่มันขนสมบัติออกไปจากบ้านของมันนี่ไง ใครขนสมบัติออกจากบ้านได้มากมายขนาดไหน แสง ทรัพย์สินของเทวดาจะแสงสว่าง เขาอิ่มทิพย์ของเขา นี่ไง นี่บุญของเขา

ไอ้เราไม่ทำอะไรเลย คนนะ ตายแล้วฟื้น เขาไปเจอเพื่อนในยมบาล เราไม่ได้ทำอะไรเลย ก็ไม่มีอะไรเลย เราเพื่อนกันใช่ไหม อาหารของเขาจะไปหยิบปั๊บ หาย หยิบปั๊บ หาย ของเขา ไม่ใช่ของเรา

ของเขา เขาไม่ต้องหยิบ เขานั่งอยู่ โอ้โฮ! ล้อมรอบไปด้วยทรัพย์สมบัติของเขาเลย เขาจะมีอิ่มบุญกุศลของเขาได้ตลอดเวลาของเขา

ไอ้เรา กูไม่ไป กูอยู่ ของกูเยอะแยะ ตายไป ชีวิตมันตายไปด้วยอายุขัย ไฟ ธาตุไฟมันเผาแล้วก็ตาย ทรัพย์สินตกไว้เป็นมรดกตกทอด มันไปบุญและบาป แล้วเวลาไปยมบาล เห็นเพื่อน เห็นคนรู้จัก เฮ้ย! กูหิวฉิบหายเลย ขอกินบ้าง จับปั๊บ หาย เฮ้ย! กูขอ ทำไมมึงให้กูไม่ได้วะ

กรรม กรรมของใครของมัน ไอ้นี่ของตัวเองไม่ได้ตระหนี่ถี่เหนียวเลย แต่เอ็งหยิบจับมันหายหมดน่ะ แต่ของกูไม่ต้องหยิบต้องจับ มันมาเต็มที่เลย

เราเกิดเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนา นี่แค่ทานนะ

ถือศีล มีศีล มีศีลคือความปกติของใจ ถ้าใจมันมีความปกติสุขของมัน

แล้วสมาธิแก้กิเลสไม่ได้ สมาธิแก้กิเลสไม่ได้ คนที่มีวุฒิภาวะมันอ่อนแอไง พอมีอะไรขึ้นมาก็ อู้ฮู! บรรลุธรรมๆ ธรรมบ้าบอคอแตก

ถ้าธรรม มันแก้สงสัยเราก่อน แล้วนิ่งเงียบ

หลวงปู่เจี๊ยะท่านได้สกิทาคามีที่วัดทรายงามไง ไม่พูดให้ใครฟังเลย อาจารย์กงมาก็ไม่พูดให้ใครฟัง ต้องหลวงปู่มั่นเท่านั้น

ไม่พูดสักคำ สกิทาคามีนะ ไม่พูดสักคำ ไม่อวดใครเลย เพราะอะไร เพราะเห็นๆ อยู่กับตา

ภาวนาด้วยกัน อยู่ด้วยกัน อีลุ่ยฉุยแฉก คุยโม้โอ้อวด คุยออกมาอะไรบ้าบอคอแตก ไอ้นั่นมันรามเกียรติ์แล้ว มันไม่ใช่พระพุทธศาสนาแล้ว มันเป็นฮินดูไปแล้ว อาตมัน อัตตะ เห็นแน่นอน เห็นตายตัว

ก็ตายตัวของมึง อัตตา

ถ้าเป็นความเป็นจริงของเรานะ ทำตามหน้าที่ของเรา

วันพ่อแห่งชาติ ท่านเกิดมาชาตินี้ท่านได้สร้างคุณงามความดี ได้สร้างบุญกุศล ได้ทำให้ชาติร่มเย็นเป็นสุข เราได้มาพึ่งพระโพธิสมภารของท่าน

ครูบาอาจารย์ไง ถ้าไม่มีกษัตริย์ จะเกิดพระอรหันต์ขึ้นมาได้ยาก ราชาโน ราชาที่ดีงาม ราชาที่ปกป้องให้ประพฤติปฏิบัติ เขาสร้างคุณงามความดีของเขาไง สร้างเมือง สร้างอาณาจักร สร้างมากมายมหาศาล แล้วให้ใครดูแล

เราสร้างหัวใจของเรา เห็นไหม ปุถุชน กัลยาณชน บุคคลคู่ที่ ๑ คู่ที่ ๒ คู่ที่ ๓ คู่ที่ ๔ สร้างสิ่งมหัศจรรย์ในพระพุทธศาสนา แต่โลกไม่รู้ไม่เห็นด้วย

แล้วเวลาไปทำสิ่งใด ถ้าคนมันอิจฉาตาร้อน มันรังแก มันเหยียบมันย่ำ มันทำลาย แล้วใครคุ้มครอง ใครดูแล ใครจะทำอย่างไรให้ผู้ที่ปฏิบัติได้ปฏิบัติด้วยความสะดวกสบาย ได้ปฏิบัติด้วยความราบรื่น การปฏิบัติขึ้นมามันก็มีการโต้การแย้ง ทิฏฐิมานะคะคานกัน ลัทธิความเชื่อร้อยแปดพันเก้า ใครเป็นคนดูแล

นี่ไง เราเกิดในประเทศอันสมควรนี่ไง เราเกิดในประเทศที่ดีงามนี่ไง ถ้าประเทศที่ดีงาม วันพ่อแห่งชาติไง ท่านทำให้ชาติร่มเย็นเป็นสุข พวกเราได้ขวนขวายกันเพื่อหาอยู่หากินไง หาเลี้ยงปากเลี้ยงท้อง แล้วคนที่มีอำนาจวาสนาเลี้ยงปากเลี้ยงท้องแล้ว แล้วเกิดมาเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนาไง

วันนี้วันพระ ผู้ประเสริฐ ใจเราประเสริฐ อย่าเบียดเบียนใคร อย่ารังแกใคร คุ้มครองคนที่อ่อนแอกว่าเรา ดูแลคนที่มันทุกข์มันยากถ้าเราช่วยเหลือได้ ถ้าเราช่วยเหลือไม่ได้ก็กรรมของสัตว์ แต่เราก็มีน้ำใจให้กับเขานะ มีน้ำใจให้กับเขา มีความคุ้มครองดูแลกับเขา

พ่อแห่งชาติ

เราเกิดมาด้วยบุญด้วยกุศล เกิดมาเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนา พระพุทธศาสนามหัศจรรย์มาก มหัศจรรย์ที่ไหน มหัศจรรย์ในหัวใจของบุคคลผู้นั้น เพราะอะไร

อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน จะไปหาครูบาอาจารย์ที่ไหนเฝ้าองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นผู้ชี้ทางเท่านั้น เราจะต้องฝึกหัดเท่านั้น

อาหารบนโต๊ะนี้เต็มโต๊ะเลย เรานั่งอยู่นี่แล้วไม่ลุก ไอ้คนที่ลุกไปเขาตักอาหาร เขาไปทานของเขา เขาอิ่มหนำสำราญของเขา เรานั่งอยู่นี่ เราก็ได้แต่มองเขา

“องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นผู้ชี้ทาง เธอต่างหากต้องลุกขึ้น แล้วฝึกหัดปฏิบัติของเธอขึ้นมา”

แล้วถ้าฝึกหัดของเธอขึ้นมา แล้วอตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน กาลามสูตร จะไม่เชื่อแล้ว เพราะอะไร เพราะที่มึงทำกันกับที่กูทำมันไม่เหมือนกันน่ะ ไอ้กูทำสงบสุขแล้ว กูไม่วุ่นวายอะไรกับใคร เอ็งจะทำอะไร โอ้โฮ! แห่แหน มหัศจรรย์พันลึก

แต่ความมหัศจรรย์ของเรานะ มีความปกติสุข สัมมาสมาธิคือจิตปกติสุข สุขอื่นใดเท่ากับความสงบไม่มี

เห็นแสง เห็นสี เห็นต่างๆ นั่นมันเป็นจริตเป็นนิสัย ถ้าคนที่เห็นเหตุการณ์อย่างไรนะ ครูบาอาจารย์ที่เป็นธรรมท่านจะทำกลับมาให้เป็นปกติสุข เพราะปกติสุขเป็นสัมมาสมาธิ เป็นสมถกรรมฐาน เพราะยกขึ้นสู่วิปัสสนากรรมฐาน จะเป็นทางสายกลางในพระพุทธศาสนา

เราเห่อเหิมทะเยอทะยานตามความรู้ความเห็นนั้นไป

หลวงปู่ดูลย์บอกไง เห็นไหม เห็น รู้ไหม รู้ แต่จริงไหม ไม่จริง ไม่จริง ไม่จริง

แต่ถ้าเป็นความจริงนะ ตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้ ใครจะคัดใครจะค้าน ใครจะทำลายขนาดไหน อยู่ข้างนอก มีคนจ้างวานไปฆ่าองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไง ทำไม่ได้หรอก ทำไม่ได้

นี่เหมือนกัน เราจะตีตราจองยึดมั่นถือมั่น ก็เรื่องของเอ็ง แต่ถ้ามันเป็นสัจจะเป็นความจริงขึ้นมาไง พระพุทธศาสนาไง ปัจจัตตัง สันทิฏฐิโก

องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าฝากศาสนาไว้กับบริษัท ๔ ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา

วันนี้วันพระๆ ผู้ประเสริฐๆ ไปวัดไปวาก็กราบพระพุทธรูป ตัวแทนองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ไปวัด ไปวัดจะมีโบสถ์เป็นที่อยู่ขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โบสถ์ วิหาร เป็นกุฏิขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระภิกษุสมมุติสงฆ์ สมมุติสงฆ์อยู่ในกุฏิ

แล้วสิ่งที่เขาเคารพบูชาเวสสุวรรณ เวสสุวรรณเฝ้าอยู่หน้าประตูนู่น นั่นน่ะเพราะอะไร เพราะเขาเป็นผู้คุ้มครองดูแล

แต่ถ้าเป็นธรรมๆ ธรรมที่ไหน แล้วเรามีสติมีปัญญาอย่างไร

พระพุทธศาสนาเรียบง่าย สอนให้ปกติสุข พระอรหันต์ที่บ้าน พ่อแม่ของเรา ปู่ย่าตายาย นั่นน่ะพระอรหันต์ของเรา แล้วถ้าเราจะเป็นพระอรหันต์ของเรา เราทำตัวเราให้เป็นพระอรหันต์ ถ้าพระอรหันต์ไม่หันซ้ายหันขวา

หันน่ะ ที่ไหนมีศรัทธา ที่นั่นมีเหยื่อ หันจนเป็นเหยื่อ ให้เขาชัก ให้เขาลาก ให้เขาจูง

เฮ้ย! ไอ้นี่มันวัวมันควายนะมึง เขาเอาไว้เทียมเกวียน เอาไว้ลากรถ เราเป็นคน เป็นพุทธะ คือมีหัวใจ คือมีสติมีปัญญา

วันนี้วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาด้วย แล้วถ้ามันสำคัญขึ้นมา สำคัญที่สติปัญญาของเรานี่ไง มีศรัทธาแล้วมีสติมีปัญญา ศรัทธาในพระพุทธศาสนา แต่ไม่ศรัทธาใครทั้งสิ้น

เธอจงมีธรรมเป็นที่พึ่งเถิด ธรรมขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

เราจะศรัทธาในพระพุทธศาสนา เราจะศรัทธาสัจธรรมขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แต่กูไม่ศรัทธาตัวบุคคลใครทั้งสิ้น เว้นไว้แต่ครูบาอาจารย์ที่ดีงาม เพราะแก้จิต ท่านเปิดช่องทางให้ ท่านชักจูง

คนตาบอด เขามีไม้เท้าสีขาว คนหลงป่า เขามีพรานป่าพาออกจากป่า หลงป่า หลงจนอดตายในป่า หลงทิศ หลงป่า หลงอยู่อย่างนั้นน่ะ

มีครูบาอาจารย์ที่ดีงาม สาธุ นั่นน่ะสัจจะความจริงอันนั้น เคารพอันนั้น เคารพครูบาอาจารย์ที่เป็นธรรม ท่านจะคุ้มครองดูแลไม่ให้เราเป็นวัวเป็นควาย ไม่ให้เราเป็นเหยื่อ ฝึกฝนให้เรามีสติ

อย่าเชื่อใครง่ายๆ ต้องพิสูจน์ตรวจสอบ กาลามสูตร ห้ามเชื่อ แต่ศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นดวงตาของโลก องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะปรินิพพาน พระอานนท์ พระโสดาบันคร่ำครวญเอง

“ดวงตาของโลกดับแล้ว ดวงตาของโลก”

เราเกิดมาเป็นมนุษย์ เกิดมาพบพระพุทธศาสนา มีบุญมีกุศลของเรา ฉะนั้น ตั้งสติไว้ สร้างคุณงามความดีของเรา แล้วให้ฝึกหัดประพฤติปฏิบัติเพื่อค้นหาพุทธะในใจของตน

ไปวัดไปวานะ ไหว้พระในโบสถ์ แต่หัวใจของเรา พุทธะ ผู้ประเสริฐอยู่ที่นี่ แต่ถ้ามันทุกข์มันยาก มันทุกข์มันยากเพราะเราเตลิดเปิดเปิงไปกับกิเลสไง

ตั้งสติไว้ แล้วหายใจเข้านึกพุท หายใจออกนึกโธ เดี๋ยวเราจะเจอองค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ากลางหัวอกของเราเอง เอวัง